|
Tłum. Agnieszka Łaba BULL TERRIER - ILUSTROWANY WZORZEC SŁOWO WSTĘPNE Rasa bullterrier stwarza wiele trudności hodowcom i sędziom starającym się określić cechy standardowego wyglądu. Wynikają one głównie z konieczności zobaczenia zwierzęcia jako całości, ponieważ właśnie ona jest ważniejsza od poszczególnych części.
Prawdziwy znawca musi umieć zauważyć perfekcję ruchu i postawę. Gdy wyobrazimy już sobie ideał, pies, który jest jemu najbliższy, powinien nie sprawiać kłopotów w hodowli i odnieść sukces na pokazie. U rasy tej szczególną uwagę powinniśmy zwrócić na cechy głowy, kształt głowy, temperament. Błędy u bullterrierów tkwią w odchyleniach od idealnej budowy. Nasza rasa nie jest taką, u której sukces czy porażka zależy od kilku włosów innego koloru, dodatkowego pazura czy siekacza. Autorzy "Wzorca bullterriera" ustosunkowali się w kierunku tych cech, które powinny być obecne. One właśnie dyktują hodowcom i sędziom jak wydobyć ideał bullterriera, czyli psa, u którego suma wszystkich cech jest jemu najbliższa. Niewiele wspomniane jest w omówieniu o wadach u tej rasy, a biedne sędziowanie nie ma miejsca, z wyjątkiem tych przypadków, gdy należy zdecydować pomiędzy psami o równorzędnych cechach, lub gdy wada osiąga poziom, który znacznie pogarsza zdrowie, funkcjonowanie lub wygląd. W.E. Mackay-Smith
POCHODZENIE Aby zrozumieć do końca cechy standardowe, ważne jest aby znać pochodzenie zmieszania staromodnego bulldoga, białego angielskiego terriera (obecnie zanikający), dalmatyńczyka i prawdopodobnie jednej lub dwu innych ras, z cechami dominującymi u bulldoga i terriera. Należy podziękować bulldogom za odwagę i determinację u bullterrierów, gruby kościec, beczułkowate żebra, silne szczęki, "głęboką" klatkę piersiową i przylegającą sierść. Także za: zółtawo-brązowe, czarne i ciemnobrązowe smugi oraz prawdopodobnie za posłuszeństwo. Jednakże należy też winić bulldogi za niektóre niepożądane cechy, tj. tułowia, łap, szerokiej czaszki, także za okrągłe oczy i błędy pigmentacji. Białe angielskie terriery były dystyngowanymi terrierami, które przekazały wiele cech nadające jakość, czyli: matę, ciemne oczy, gustowne uszy, zgrabne linie, proste łapy, napięte przedramiona, nisko osadzone potylice, inteligencję i czysto białą sierść. W całości można zauważyć styl poruszania się odziedziczony po dalmatyńczykach. Oczywiście jest też parę wad jeśli chodzi o związek z tą rasą, lecz nie ma wątpliwości, że czarne znaczenia na skórze właśnie pochodzą od dalmatyńczyków. Jeśli chodzi o uszy, nie zostało do końca wyjaśnione, po kim zostały odziedziczone. T.J. Homer
TRZY TYPY Te trzy podtypy są istotne dla zapoznania się z genetycznymi uwarunkowaniami bullterrierów: TYP BULLDOGA 
Tutaj uwidoczniony jest gruby kościec, zwarta, "gęsta" konstrukcja TYP TERRIERA 
Jakość, zręczność i uszy - to wiodące cechy w typie terriera. TYP DALMATYŃCZYKA 
Długie łapy, zamaszysta linia grzbietowa i podbrzusza - znaki szczególne typu dalmatyńczyka. 
Prawidłowa kombinacja trzech w/w typów.
OGÓLNY WYGLĄD STANDARD:"Bullterrier musi mieć silną budowę, o wyodrębnionych muskułach, symetryczny i aktywny, być zdecydowany i inteligentny, pełny zapału do wykonywania poleceń i zdyscyplinowany." 
OMÓWIENIE: Bullterrier powinien być właściwym psem w każdej dziedzinie i zwarty, można powiedzieć "gęsty", ale zwinny i wyważony. Powinien sprawiać wrażenie silnego, szybkiego i energicznego. Zaś oczy powinny być inteligentne, błyszczące, w kształcie trójkąta. nie możemy również zapominać o temperamencie. Bullterrier musi być przyjaźnie nastawiony do otoczenia, zaciekawiony światem, ale nigdy zagniewany czy wstydliwy.
GŁOWA STANDARD: "Głowa powinna być długa, owalna, silna, przypominająca jajo, pysk jakby "głęboki". Z profilu patrząc powinna się delikatnie zapinać, poczynając od czubka czaszki do koniuszka nosa. Czoło natomiast - płaskie. Odległość od nosa do oczu powinna być zauważalnie większa niż od oczu do czubka czaszki. Dolna szczęka - głęboka i ładnie wyodrębniona." "Zęby powinny przypominać złożone nożyczki. Górne powinny "wyprzedzać" dolne. Uzębienie musi być solidne, silne i nienagannie równe." "Uszy powinny być małe, osadzone mocno i blisko siebie, raczej cienkie, wyprostowane." "Oczy - jakby zatopione, bardzo ciemne, błyszczące i małe, trójkątne i osadzone ukośnie, blisko siebie. Niebieskie oczy dyskwalifikują tę rasę" OMÓWIENIE: Ogólny kształt i proporcje głowy bullterrierów są bardzo ważne. Musi być silna, o jajowatym kształcie. Bullterrier z głową o takim wyglądzie jest bliski ideałowi.
PROFIL Z boku głowa powinna demonstrować czysty, zamaszysty profil, o "głębokiej" i silnej dolnej szczęce.  | Znakomicie proporcjonalna głowa. Odległość pomiędzy oczami a nosem jest zauważalnie dłuższa niż od oczu do czuba czaszki. Widoczne zagięcie nosa, tzw. "romańskie wykończenie" (Roman Finish). |  | Słaba, zbyt wydłużona głowa, krótka, płytka dolna szczęka, zwana "świńską szczęką". |  | Głowa ma dobry (lecz umiarkowanie) profil, z widoczną znakomitą siłą. Zwarte wargi, pełna, głęboka dolna szczęka. Znakomicie wyważona siła. |
GŁOWA STANDARD: "Powinna być owalna, sprawiająca wrażenie pełnej, pozbawiona nierówności czy zagłębień, kształt jajka"
OMÓWIENIE: Patrząc z przodu, głowa powinna przypominać jajko, bez nierówności od podstawy ucha do końca czaszki. Koniec pyska - mocny i szeroki.  | Idealna głowa. Czaszka jest płaska na górze, z małymi, dobrze osadzonymi i wyprostowanymi uszami. Oczy dobrze osadzone, małe, ciemne, trójkątne. |  | Tutaj widać brak wypełnienia pod oczami, nie widoczny kształt jajka. Oczy są duże i umieszczone za nisko. Czaszka jest okrągła, a uszy osadzone na bokach. Duże, zbyt nisko umieszczone oczy i "osiołkowate" uszy dyskwalifikują tę głowę. |
Zwartość, muskuły, kształtny tułów i głowa o odpowiednim kształcie sprawiają, że pies jest bullterrierem a nie zwykłym, ciężkim psem. Oczodoły powinny być skośne i trójkątne, umieszczone odpowiednio wysoko na głowie, z ciemnymi oczami. Uszy sprawiają wrażenie zawsze czujnych, wyprostowane. Bullterrier z osiołkowatymi uszami, z okrągłymi i jasnymi oczami traci swą wartość.  | Małe, pionowe, o prawidłowym kształcie uszy, małe, trójkątne oczy, na gładkiej, "jajowatej" głowie - to pożądany wygląd bullterriera. |
UZĘBIENIE Uzębienie zaczęło stawać się problemem, gdy zaczęto oglądać je z profilu. Aby profil nosa pozostał zgięty, jak jest to wymagane, dolna szczęka musi być głęboka, długa i szeroka albo staje się wąska i skrócona (świńska szczęka) co pozwala przednim zębom spotkać się w kształcie nożyczek, ale przygniata dolne zęby do wewnątrz co może spowodować skaleczenie twardego podniebienia, górnego.  | Poprawna szczęka z górnymi siekaczami (l) zakrywającymi dolne siekacze (2), kły (3) prawidłowo umieszczone i w pełni widoczna, trzonowe obecne (4), zaraz po kłach. |
 |  | Również poprawna szczęka, dolne i górne siekacze spotykają się bez przykrywania się nawzajem. | Drobna wada, dolna szczeka postępuje ku przodowi w stosunku do szczęki górnej. |
PRZODOZGRYZ 
| TYŁOZGRYZ 
| Dziąsła z dolnymi zębami postępującymi ku przodowi w stosunku do zębów górnych. | Górne zęby postępują ku przodowi w stosunku do zębów dolnych. | ZŁE UMIESZCZENIE KŁÓW 
| ZGRYZ PRZEMIENNY 
| Dolny kieł w złym położeniu. Połowa górnego kła jest nie widoczna, gdy szczęka jest zamknięta. | Tutaj z jednej strony widoczny przodozgryz, z drugiej tyłozgryz, czego efektem jest nierówna linia uzębienia. |
STANDARD "Klatka piersiowa powinna być szeroka, gdy patrzymy na nią z przodu, natomiast od kłębu do klatki piersiowej powinna być "głębia", w ten sposób, ze ta ostatnia jest bliżej ziemi niż brzuch (linia od klatki piersiowej do brzucha powinna być ładnie, delikatnie zaokrąglona)." "Tułów powinien być ładnie zaokrąglony z zaznaczonymi zebrami." "Grzbiet - krótki i silny." "Ramiona - silne i muskularne, ale nie sprawiające wrażenia ciężkich. Obojczyki powinny być szerokie i płaskie. Za ramionami nie może być żadnego dołka, czy luźnej skóry." "Szyja muskularna, długa, zaokrąglona, zwężająca się począwszy od ramion aż do głowy; skóra odpowiednio naciągnięta." OMÓWIENIE: Bullterrier powinien sprawiać wrażenie jakby miał krótki grzbiet, wyważoną silę, każdy ruch wykonywany jest z gracją. Linia grzbietowa powinna prowadzić nieprzerwanie od podstawy uszu, poprzez szyję, kłąb, kończąc na nisko osadzonym ogonie.  | Typowy pies z delikatną budową atlety. Szyja prawidłowo osadzona. "Głębokie" podgardle i ładnie naciągnięta skóra na karku dopełniają wizerunek tego atlety. |  | Kształtna suka pełna wdzięku. Jej linia grzbietowa prowadzi nieprzerwanie od szyi, przez kłąb, zaokrąglony zad, kończąc na nisko osadzonym ogonie. |
"Długa, zaokrąglona, zwężająca się szyja, wyrastająca z pięknie ustawionego ramienia. Jest to bardzo pozytywna cecha, którą ceni się przy wydawaniu ogólnej oceny."  | Ten pies ma prawidłową szyję, ramię i linię grzbietową. Szyja prawidłowo osadzona, z łagodnym przejściem od pochyłego ramienia ku głowie. |  | Prosta szyja, nieprawidłowo osadzona. |
Bardzo łatwo można zobaczyć żebra, gdy spojrzymy na zwierzę z góry i wtedy również uwidocznione są zaokrąglone boki z wyprofilowanymi żebrami. | Patrzenie na psa z góry może okazać się pomocne. Ta suka ma dobre napięcie mięśni, linia żeber zwęża się ku tyłowi. |  | Brakuje "gęstości" i masy, wysoki zad. |  | Krótka szyja, wyprostowane ramię i długi, prosty grzbiet, przyczynia się do tego, że zwierzę jest pozbawione kształtu. |
STANDARD: "Łapy powinny być zbudowane z grubych kości; przednie umiarkowanej długości, perfekcyjnie proste, a pies musi trzymać się na nich bardzo pewnie. Patrząc od tylu tylne łapy powinny być równolegle, uda - muskularne, ze stawami kolanowymi swobodnie opuszczonymi ku dołowi, ładnie zgiętymi. Poduszki łap - okrągłe, zwarte, jak u kota." OMÓWIENIE: Standard bullterriera wymaga prostych łap przednich z łokciami postępującymi ku tyłowi, środkowe palce bardzo proste. Większość odchyleń od tego ideału wynika z właściwości jakie posiadają bulldogi, tj. przednie łapy przypominające ukłon, czy poduszki łap nakierowane na "wschód" i "zachód".  |  | | Prawidłowa, szeroka klatka piersiowa, proste przednie łapy, znakomicie połączone z ramionami, poduszki łap postępujące ku przodowi. | Pies ten przypomina bulldoga, ze zgiętymi przednimi łapami, poduszki łap wskazujące "wschód i zachód". |
Tylne łapy mogą przypominać związek z bulldogiem jeśli są proste w stawie kolanowym, brakuje drugiego muskularne uda, zginają się ku zewnętrznej stronie w stawie kolanowym.  | Muskularna tylna łapa z ładnie zaznaczonym drugim udem. Kość pomiędzy stawem kolanowym a stopą jest krótka i silna. Znakomity przykład bullterriera. |
| | | Prawidłowa budowa bullterriera patrząc od tyłu. Łapy muskularne, proste i równoległe w stosunku do przednich. | Nieprawidłowa budowa, ze "stawami kolanowymi jak u krowy". Stawy są bliżej siebie niż końcówki łap, postępujące ku bokom. | Ugięte stawy kolanowe. Cala konstrukcja jest słaba, niewyraźna, niepoprawnie umięśniona, charakteryzująca się krótkim i jakby pociętym zadem. |
STANDARD: "Ogon powinien być krótki, nisko osadzony, idealnie poziomy. Powinien być gruby w miejscu łączenia się z. tułowiem i zwężał się przy końcu." OMÓWIENIE: Prawidłowo osadzony, zwężający się ogon, noszony poziomo, jest wykończeniem linii grzbietowej. STANDARD: "Sierść - krótka, szorstka w dotyku, delikatnie lśniąca. Kolor biały, aczkolwiek znacznie w innym kolorze na głowie są dozwolone. Gdziekolwiek indziej są uważane za wadę." OMÓWIENIE: Podczas gdy budowa włosa nie jest uważana za istotną przy ogólnym spojrzeniu na bullterriera, cienka, "połatana" czy matowa sierść, wpływa negatywnie na wygląd psa. Skóra, na której widoczne są zmiany alergiczne również świadczy o tym, że pies nie jest w idealnej formie. Plamki o kształcie v, które pojawiają się pod sierścią i występują częściej przy grubszej, zimowej, są cechą negatywną. Powaga wady może być minimalna jeśli jest ich tylko kilka. Pigmentacja skóry, która przybiera formy czarnych kropek, nie jest uważana za wadę. 
Prawidłowa linia grzbietu, wysokość, na której noszony jest ogon, ładnie wyważony ciężar. Ogon jest szeroki u podstawy i zwęża się ku końcowi, nie wystaje poza ścięgno kolanowe, gdy jest opuszczony. 
Ogon noszony bardzo wysoko.
SPOSÓB PORUSZANIA SIĘ STANDARD: "Pies powinien poruszać się spokojnie, powolnym krokiem, a przednie i tylne łapy być równolegle względem siebie patrząc od tylu lub z przodu. Łapy przednie idealnie proste, natomiast tylne bardzo elastyczne w stawie kolanowym. Bullterrier powinien poruszać się zręcznie i dostojnie." OMÓWIENIE: Bullterrier dobrze zbudowany z pewnością będzie się ładnie poruszał. Patrząc na przednie łapy, powinny być perfekcyjnie proste. Jeśli ramiona i łokcie nie są prawidłowo zbudowane, łokcie będą w sposób widoczny postępować ku zewnętrznej stronie, a końcówki łap będą bliżej siebie niż łokcie. Wszelkie odchylenia od poprawnie prostych łap, owocują tym, że chód staje się krzyżowy, jakby "falisty". Patrząc od tylu, tylne łapy powinny być równoległe względem przednich, natomiast zwierzęta z prostymi ramionami wykazują się luźną skórą lub dołkiem zaraz za kłębem. Proste tylne łapy i zbyt wysoki zad powodują, że mamy wrażenie, iż pies pochyla się ku dołowi.
Ponieważ bullterrier, który stoi nieruchomo może zminimalizować te podstawowe błędy swej konstrukcji, sędziowie powinni oceniać je w ruchu i dopiero wtedy można wydobyć cechy negatywne i pozytywne. PORUSZANIE SIĘ - WIDOK Z BOKU 
Ten pies porusza się prawidłowo, dobrze rozciągnięte przednie łapy, a tylne - elastyczne. To powoduje, że chód jest mocny, naturalny. PORUSZANIE SIĘ - WIDOK OD TYŁU 
Prawidłowe stawianie kroków - tylne łapy poruszają się pod kątem prostym, równolegle z przednimi. 
Wąska podstawa - tylne łapy zbliżają się ku sobie, gdy pies idzie do tylu. 
"Krowie stawy kolanowe" - stawy kolanowe wypychane są ku środkowi, gdy pies stawia kroki, sprawiają wrażenie "falowania". PORUSZANIE SIĘ - WIDOK Z PRZODU 
Prawidłowo - przednie łapy poruszają się do przodu, równolegle z tylnymi. 
Wąska podstawa - przednie łapy dotykają ziemi w kierunku środka. 
"Wiosłowanie" - ruch przegubu kieruje pęcinę na zewnątrz, gdy przednia łapa jest wysunięta naprzód.
WADY STANDARD: "Wszelkie odchylenia od punktów poprzednio omówionych są uważane w biedy w ogólnym wyglądzie czy poruszaniu się, a powaga wady jest proporcjonalna do jej stopnia. Niebieskie oczy są dyskwalifikacją w tej rasie." OMÓWIENIE: Wzorzec bullterriera jest bardzo wyraźny przy opisywaniu cech, jakie powinien posiadać ideał tej rasy. Dlatego każdy czuje potrzebę znalezienia tego zwierzęcia, które posiada najlepszą kombinację wszystkich cech: głowa, budowa łap i tułowia, sposób poruszania się, temperament. 
Prawidłowo zbudowany bullterrier, który łączy w sobie najistotniejsze cechy, sprawiający wrażenie silnego i zręcznego. STANDARD: "U psów o umaszczeniu kolorowym, przewaga białego koloru, może być przyczyną dyskwalifikacji."
OMÓWIENIE: Przy ocenianiu bullterriera o umaszczeniu kolorowym, należy być czujnym na złudzenia optyczne, które mogą być spowodowane przez kreski czy obszary białego koloru.
NIEKTÓRE ZŁUDZENIA OPTYCZNE 
Porównaj efekty jakie dają znaczenia na głowach. Łata na oku u białego bullterriera sprawia wrażenie, iż ta głowa jest większa. 
Tutaj profil po lewej stronie wydaje się być bardziej zgięty. 
Tutaj biały kolor na tej samej głowie, sprawia, że ta po prawej stronie wydaje się większa. Ten sam pies z różnych stron. Białe znaczenia na klatce piersiowej i brzuchu u bullterriera o unoszeniu kolorowym zacierają prawdziwą linię podbrzusza i sprawiają wrażenie jakby cała konstrukcja psa była trochę płytka.
Jeśli chodzi o kończyny, to "skarpetki" u bullterricrów przeważnie są w linii ukośnej i gdy są w ruchu to sprawiają wrażenie "krowich". Białe znaczenia na umaszczeniu kolorowym nie są wadą, jeśli tylko pokrywają mniej niż połowę całego ciała.
Kolor pręgowany jest preferowanym wśród tej rasy. Jeśli kolor ten zaczyna zanikać w hodowli, nie ma sposobu, aby go zastąpić. Jednakże hodowcy starają się utrzymać ten kolor umaszczenia. Obecnie nie widać zagrożenia utraty tego koloru.  | Białe znaczenia na karku i podbrzuszu sprawiają wrażenie, że ramię jest wyprostowane, a tułów "płytki". |  | Ten sam pies z szerszym kołnierzem, podbrzusze w ciemnym kolorze "pogrubia" ramię, skraca linię grzbietu i "pogłębia" klatkę piersiową. |  | Stawy kolanowe u bullterriera o umaszczeniu kolorowym wydaje się być bardziej tzw. krowie. |
PODSUMOWANIE Standard bullterriera jest bardzo jasno sprecyzowany. Wymagający sędzia powinien być w stanie wybrać te zwierzęta, które przedstawiają najdoskonalszą kombinację cech tutaj przedstawionych, lub te, u których odchylenia od ideału są minimalne. Sędzia powinien zawsze mieć przed oczami, razem z idealnym wizerunkiem bullterriera, system alarmowy, który uczula go na wszelkie odchylenia. Musimy dać pierwszeństwo czterem istotnym kategoriom, które składają się na ideał bullterriera:
GŁOWA - "klucz do sukcesu", prawidłowy kształt (jajko), masa i siłą. Niewielkie odchylenia takie jak umieszczenie uszu, różowe kropki na nosie czy uzębienie nie są tak ważne jak poważne braki w masie głowy, czy odpowiednim kształcie jaja.
PORUSZANIE SIĘ - test prawidłowej budowy i przygotowania do wystawy.
TEMPERAMENT - jeśli jakikolwiek bullterrier jest wyjątkowo nieśmiały lub nadmiernie agresywny, nie sprawdza się w tej kategorii.
Bullterriery generalnie przedstawiają sobą wielką indywidualność, a na ringu są ożywione. Nie powinny być karane za ich nadmierne podekscytowanie, dopóki nie staną się agresywne. Powinny być pod kontrolą przez cały czas i pozwolić sędziemu na bliski kontrakt, w celu słusznej oceny - ich budowy, zgryzu i poruszania się.
Reasumując, idealny bullterrier to integracja wszystkich wyżej wymienionych cech. Aby być wybitnym, trzeba zademonstrować pozytywne cechy w każdej kategorii, i nie zawieść w żadnej z nich. Należy być pozbawionym tych wad, które mogą okazać się niekorzystne dla zdrowia. Spodziewamy się pewnych odchyleń od ideału w niektórych kwestiach, ale całość musi reprezentować sobą prawidłowy kształt głowy, siłę i zręczność konstrukcji, posłuch, przyjazne nastawienie do otoczenia. A całość tą nazywamy BULLTERRIEREM.
ABS nr 1/98 Original text is here: www.btca.com |
