Autor: lek. wet. Maja Ingarden 

Guz z komórek Sertoliego (Sertolioma) 

Sertolioma jest to złośliwy nowotwór jąder wywodzący się z komórek podporowych. Pojawić się może u wszystkich ras psów, ale częściej dotyczy sznaucerów miniaturowych. Szczególnie narażone na rozwój guza z komórek Sertoliego narażone są wnętry, czyli psy, u których jedno lub oba jądra w czasie rozwoju nie zeszły do worka mosznowego. U nich ryzyko rozwoju tego rodzaju nowotworu jest o około 20 razy większe niż u zdrowych psów (nie-wnętrów). Jest to guz aktywny hormonalnie, produkujący estrogeny, czyli hormony żeńskie, u suk odpowiedzialne za wystąpienie objawów cieczkowych.

Objawy:

- Zajęte nowotworem jądro jest powiększone i twarde, zaś drugie jest bardzo małe i miękkie (atrofia, czyli zanik drugiego jądra). Czasami, w początkowym okresie rozwoju nowotworu, w chorym jądrze wyczuwalny jest jedynie jeden niewielki, twardy guzek.

- Objawy dermatologiczne: symetryczne wyłysienia, łupież, psy mogą się drapać. Są to objawy charakterystyczne dla zwiększonego poziomy estrogenów we krwi.

- Feminizacja, czyli zmiany wyglądu i zachowania z samczego na suczy: przerost gruczołów sutkowych, powiększenie sutków, obwisły napletek, ospałość, utrata libido, zmiana w rozmieszczeniu tłuszczu (fot. 1). Chory pies budzi zainteresowanie innych samców, a sam też zaczyna zachowywać się jak suczka.

- Objawy hematologiczne. Krążące we krwi estrogeny mogą działać toksycznie na szpik i wywoływać niedokrwistość.

Rozpoznanie stawia się na podstawie charakterystycznych objawów klinicznych. Wykonuje się badanie ultrasonograficzne w celu oceny wyglądu guza i inne badania obrazowe mające na celu wykluczenie ewentualnych przerzutów do innych narządów. Ostateczną diagnozę stawia się na podstawie badania histopatologicznego.

Leczeniem z wyboru jest obustronna kastracja! Guz z komórek Sertoliego jest na przekroju biały lub szary, z brązowymi lub żółtymi ogniskami wylewów krwawych (fot. 2). Drugie jądro jest znacznie mniejsze, ale zdarza się, że w nim też rozwija się nowotwór, pochodzący z innych linii komórkowych.

Sertolioma jest nowotworem niewrażliwym na chemioterapię i radioterapię, dlatego warunkiem całkowitego wyleczenia jest jak najwcześniejsze usunięcie zajętego jądra!

Rokowanie jest dobre u psów, u których nowotwór w chwili usunięcia miał średnicę mniejszą niż 2 cm. Przerzuty występują rzadko, a ryzyko ich wystąpienia rośnie wraz z wielkością guza (częściej w przypadku guzów >2 cm).

www.therios.eu